Kąsaczowate (Characidae)

Do rodziny tej należą liczne (około 800) gatunki ryb słodkowodnych, zbliżonych swym wyglądem do karpia. Są to ryby na ogół pięknie ubarwione, zwykle małe lub średniej wielkości. Ich cechą charakterystyczną jest występująca prawie u wszystkich gatunków tzw. płetwa tłuszczowa, mieszcząca się między płetwą grzbietową a ogonową. Dość trudno jest odróżnić u nich płeć. Przeważnie są to rybki spokojne, zgodne ze sobą, żyjące gromadnie, ale nie brak wśród nich 1 groźnych drapieżników.

Do rodziny tej należą m. in. południowoamerykańskie piranie a także osobliwe ryby latające. Zamieszkują zwykle górne lub środkowe warstwy zbiorników, praktycznie wszystkie biotypy; zarówno wody płynące leniwie, zarosłe roślinami jak i otwarte, o bystrym przepływie.

Większość gatunków lubi wodę czystą, dobrze nasłonecznioną. Ich zasięg występowania jest olbrzymi przedstawiciele tej rodziny żyją w Afryce, Ameryce Południowej i Środkowej, a nawet w Ameryce Północnej (stan Teksas). W akwarium kąsaczowate chowają się doskonale; większość z nich lubi duże naświetlenie, czystą, przejrzystą, miękką wodę oraz towarzystwo innych ryb. Ze względu na swą ruchliwość ryby z tej rodziny wymagają większego akwarium niezbyt obficie obsadzonego roślinami. Wszystkie gatunki są jajorodne; ikrę samice składają zwykle na liściach roślin lub na podłożu. Młode wylęgają się najczęściej po 1—3 dniach.

Ryby krajowe czy egzotyczne

W niniejszej książce ograniczono się do opisania tylko 40 gatunków ryb akwariowych z 11 rodzin. Są to ryby możliwe u nas do nabycia, a przy tym hodowla ich jest względnie prosta. Spośród nich 35 gatunków, to ryby akwariowe egzotyczne, będące przedstawicielami fauny różnych kontynentów, odznaczające się bogatym ubarwieniem lub interesującą biologią, reszta zaś - 5 gatunków — należy do ryb krajowych; można je polecić z czystym sumieniem miłośnikom fauny krajowej do chowu w niewielkich akwariach amatorskich.

Gatunki te z (wyjątkiem jednego niezbyt dawno u nas zaaklimatyzowanego) dość łatwo rozmnażają się w niewoli. Poszczególne gatunki opisane są w obrębie rodzin, do których należą, w kolejności alfabetycznej polskich nazw gatunkowych. W opisach zwrócono szczególną uwagę na pochodzenie danego gatunku, cechy płciowe oraz warunki chowu i rozpłodu. Pominięto natomiast, ze względu na brak miejsca, opisy kształtu ciała i ubarwienia, które to cechy są widoczne na kolorowych planszach. Wszystkie omawiane tu gatunki należą do grupy ryb kostnoszkieletowych.

Przy oglądaniu tablic barwnych należy pamiętać, że znajdujące się na nich kolorowe wizerunki ryb tylko w pewnym stopniu oddają barwy najczęściej spotykane i najbardziej charakterystyczne dla danego gatunku. Barwy ciała ryb wykazują bowiem i w naturze dużą zmienność i to zarówno w obrębie gatunku jak i nawet u jednego osobnika. Ulegają one m. in. zmianie zarówno w zależności od rodzaju podłoża czy temperatury wody jak i w zależności od natężenia i rodzaju światła i kierunku padania jego promieni.

Ryba rybie nie równa

Spośród tysięcy znanych gatunków ryb niewielka tylko część może być trzy¬mana w akwariach amatorskich, a to głównie ze względu na szczupłe na ogół rozmiary zbiorników wobec wielkości ryb wielu gatunków. Wprawdzie istnieją duże akwaria ekspozycyjne, o pojemności często kilkunastu czy kilkudziesięciu tysięcy litrów, zawierające nawet 200-kilogramowe okazy, ale są to zbiorniki spełniające zadania dydaktyczne i dostępne do oglądania dla zwiedzającej publiczności.

Dalszym czynnikiem ograniczającym hodowlę ryb akwariowych są wymagania poszczególnych gatunków, np. co do pokarmu, ciepłoty i jakości wody, niemożliwe do zaspokojenia w warunkach niewielkich hodowli. Hodowcy ryb akwariowych, zwłaszcza początkujący amatorzy, zadają sobie często pytanie, dlaczego zatem hoduje się w akwariach przeważnie ryby egzotyczne, a pomija się niemal całkowicie gatunki krajowe.

O tym, że tak jest w istocie, decyduje nie tylko większa różnorodność ryb egzotycznych pod względem kształtów i ubarwienia, a tym samym i większa atrakcyjność dla hodowcy, lecz także łatwiejszy wybór, gdyż jest ich znacznie więcej niż krajowych (tych ostatnich jest zaledwie około 70 gatunków). Decydującym czynnikiem jest jednak fakt, że na ogół wymagania środowiskowe krajowych ryb. Inne strony z ryby akwariowe . Słodkowodnych są bardzo trudne lub wręcz niemożliwe do zaspokojenia w warunkach domowych.